राजा दळवी
काळसे
भात लावणी
पारंपरिक शेती
संस्कृतीचा सन्मान
आधुनिक पिढीला ओळख
महोत्सवाचे आयोजन.
काळसे, मालवण –
कोकणच्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग असलेल्या भातशेतीला नवी ऊर्जा देण्यासाठी आणि पारंपरिक शेती पद्धतीची जपणूक करण्यासाठी, प्रगत शेतकरी गट, काळसे यांच्या वतीने आज येथील शेतशिवारात उत्साहात ‘भात लावणी महोत्सवाचे’ आयोजन करण्यात आले. या महोत्सवात शेताच्या चिखलात प्रत्यक्ष उतरून अनेक मान्यवरांनी भाताची रोपे लावली आणि शेतकऱ्यांसोबत काम करण्याचा मनमुराद आनंद घेतला.
कार्यक्रमाची सुरुवात सकाळी मान्यवरांच्या हस्ते दीपप्रज्वलनाने झाली. यावेळी व्यासपीठावर कणकवलीचे उपविभागीय कृषी अधिकारी उमाकांत पाटील, माजी जिल्हा परिषद अध्यक्ष काकासाहेब कुडाळकर, धामापूरच्या सरपंच परब, काळसेच्या सरपंच सौ. काळसेकर, आत्मा अध्यक्ष प्रताप चव्हाण, ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते बबन परब, शेतीनिष्ठ पुरस्कारप्राप्त शेतकरी संतोष गावडे, उद्यान पंडित पुरस्कार विजेते उत्तम फोंडेकर, माजी पंचायत समिती सभापती राजेंद्र परब, प्रगत शेतकरी गटाचे अध्यक्ष श्यामसुंदर मालवणकर, कृषी विभागाचे अधिकारी आणि ग्रामस्थ उपस्थित होते.
कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण म्हणजे, मंचावरील मान्यवर केवळ भाषण न देता, थेट शेतकऱ्यांच्या खांद्याला खांदा लावून चिखलात उतरले. उपविभागीय कृषी अधिकारी उमाकांत पाटील यांनी उत्साहाने रोपे लावली. त्याचप्रमाणे माजी जिल्हा परिषद अध्यक्ष काकासाहेब कुडाळकर, महिला सरपंच, आणि इतर मान्यवरांनी पारंपरिक पद्धतीने भात लावणीचा अनुभव घेतला. चिखलात काम करताना त्यांच्या चेहऱ्यावरचा आनंद आणि समाधान स्पष्ट दिसत होते.
शंभरांहून अधिक सहभाग:
या महोत्सवात स्थानिक शेतकऱ्यांसोबतच शेतीमध्ये रस असलेले पर्यटक आणि तरुण पिढी मोठ्या संख्येने सहभागी झाली होती. शंभराहून अधिक लोकांच्या सहभागामुळे काळसेच्या शेतशिवारात दिवसभर आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण होते. नवयुवकांना भातशेतीची प्रत्यक्ष ओळख व्हावी आणि कष्टाचे महत्त्व कळावे, हा यामागचा मुख्य उद्देश होता.
”हा अनुभव अविस्मरणीय आहे. केवळ पुस्तकातून शेती वाचण्यापेक्षा, प्रत्यक्ष चिखलात उतरून काम केल्यावरच शेतकऱ्यांच्या कष्टाची खरी किंमत समजते. या महोत्सवाने मला ग्रामीण जीवनाशी जोडले आहे.” – एक सहभागी पर्यटक.
”आमच्या गटाचा उद्देश केवळ लावणी करणे हा नव्हता, तर शेती आणि कोकणी संस्कृती टिकवून ठेवणे हा आहे. मान्यवरांच्या उपस्थितीमुळे शेतकऱ्यांचा उत्साह द्विगुणित झाला आहे.” – श्यामसुंदर मालवणकर, अध्यक्ष, प्रगत शेतकरी गट, काळसे.
भाताच्या हिरव्या रोपांसोबतच शेतकऱ्यांचा सन्मान आणि कोकणची संस्कृती रुजविणारा हा आगळावेगळा भात लावणी महोत्सव काळसेच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी नोंदला गेला आहे. आधुनिक युगात कृषी पर्यटनाला चालना देणारा हा एक उत्तम उपक्रम ठरला आहे
