राजा दळवी
वैचारिक अधिष्ठान
समाज परिवर्तनाचा आधार
विचारवंत. ओहोळ
द बुद्धिस्ट फेडरेशन ऑफ सिंधुदुर्गच्या वतीने सिंधुदुर्गनगरी येथे दोन दिवसीय कार्यकर्ता प्रशिक्षण शिबिर संपन्न
सिंधुदुर्गनगरी / प्रतिनिधी:
“आम्हाला आमचे आंदोलन, संघर्ष किंवा राजकारण यशस्वी करावयाचे असेल, तर वैचारिक अधिष्ठान असलेला कार्यकर्ता निर्माण करावा लागेल,” असे प्रतिपादन विश्व बौद्ध संघाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष तथा ज्येष्ठ विचारवंत मा. डी. आर. ओहोळ यांनी केले. ते द बुद्धिस्ट फेडरेशन ऑफ सिंधुदुर्गच्या वतीने आयोजित दोन दिवसीय कार्यकर्ता प्रशिक्षण शिबिरात मार्गदर्शन करत होते.
माध्यमिक अध्यापक पतसंस्था सभागृह, सिंधुदुर्गनगरी येथे २६ व २७ सप्टेंबर २०२६ रोजी हे शिबिर पार पडले. फेडरेशनचे अध्यक्ष शामसुंदर जाधव यांच्या अध्यक्षतेखाली संपन्न झालेल्या या शिबिरात मा. ओहोळ यांनी सिंधुदुर्ग व गोवा येथील कार्यकर्त्यांना मोलाचे मार्गदर्शन केले.
शिबिरातील प्रमुख वैचारिक मुद्दे
मा. ओहोळ यांनी आपल्या मार्गदर्शनातून सामाजिक परिवर्तनावर आणि बौद्ध धम्माच्या तत्त्वज्ञानावर सविस्तर प्रकाश टाकला:
संविधानाची चतुःसूत्री: न्याय, स्वातंत्र्य, समता व बंधुत्व ही गणराज्याची चतुःसूत्री होती. तथागत बुद्ध ही भारत देशाची महान विरासत आहे.
तर्कशुद्ध विचारसरणी: मनुष्य जन्माने नव्हे तर गुण व कर्माने श्रेष्ठ-कनिष्ठ असतो. बुद्ध माणसाच्या विचार करण्याच्या पद्धतीत बदल घडवून आणतात. विचार परिवर्तन हे प्रत्येक परिवर्तनाचे मूळ आहे आणि बौद्ध धम्म तर्काच्या आधारावर उभा आहे.प्रशिक्षणाचे महत्त्व: रिझल्ट काढण्यासाठी येणाऱ्या समस्या दूर करण्याची एकमेव पद्धती प्रशिक्षण आहे. वैचारिक संघर्षाशिवाय सामाजिक परिवर्तन अशक्य असून परिवर्तनाचा संबंध माणसाच्या मानसिकतेशी असतो.व्यापक कार्यपद्धती: बौद्ध धम्माचे तत्त्वज्ञान (करुणा, समता, विवेक आणि मानवतावादी विचार) कार्यकर्त्याच्या आचरणात दिसले पाहिजे. कार्यकर्त्याचे काम एका विषयापुरते मर्यादित न राहता समाजासमोरील विविध प्रश्नांचा चौफेर विचार करणारे असावे.डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे योगदान:तथागत बुद्धांची सामाजिक क्रांती आणि त्याचे परिणाम तसेच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी भारतातील प्रत्येक व्यक्तीच्या विकासाचा, कल्याणाचा आणि मूलभूत अधिकारांचा कसा विचार केला, याचे विस्तृत विवेचन त्यांनी केले. बाबासाहेबांना जाणीवपूर्वक ‘दलितांपुरते’ मर्यादित ठेवण्याच्या प्रयत्नांवर त्यांनी परखड भाष्य केले.
समारोप सत्र व मार्गदर्शन
शिबिराच्या समारोप सत्रात भारतीय स्वाभिमानी संघाचे वरिष्ठ पदाधिकारी मा. नानासाहेब चव्हाण यांनी सुमारे एक तास कार्यकर्त्यांना आंदोलनाविषयी मार्गदर्शन केले. आपण ओबीसी समाजातील असूनही बौद्ध धम्माच्या परिवर्तनवादी चळवळीशी जोडले गेलो असल्याचे सांगत त्यांनी सामाजिक परिवर्तनासाठी विविध समाज घटकांनी एकत्र येण्याची गरज व्यक्त केली.
मान्यवरांची प्रमुख उपस्थिती
या दोन दिवसीय शिबिरास खालील मान्यवर उपस्थित होते:
अध्यक्ष: शामसुंदर जाधव (फेडरेशनचे अध्यक्ष)
कार्यकारी मंडळ: समाजभूषण संदीप कदम (कार्याध्यक्ष), अंकुश कदम (सचिव)
प्रमुख पाहुणे व कार्यकर्ते: सचिन कोलेंकर, आनंद कासार्डेकर, डी. के. पडेलकर, आनंद धामापूरकर, अभय पावसकर, संजय कदम, प्रा. सुषमा हरकुळकर, मोहन जाधव, सुहास कदम, प्रमोद कासले, सुगंध तांबे, डॉ. दयानंद जाधव, सुनील जाधव, देवदत्त कदम, दीपक अनावकर, राहुल कांबळे, धनंजय कांबळे, अपर्णा जाधव, स्वाती कदम, प्रतीक्षा थोरात आणि रश्मी पडेलकर.
निष्कर्ष व संकल्प
या शिबिरामुळे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कार्यकर्त्यांना बौद्ध धम्म, सामाजिक परिवर्तन, संघटनात्मक कार्य आणि समकालीन सामाजिक प्रश्नांकडे व्यापक वैचारिक दृष्टिकोनातून पाहण्याची दिशा मिळाली. विविध सामाजिक उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घेऊन समाजाच्या परिवर्तनासाठी कार्य करण्याचा दृढ संकल्प या शिबिरात करण्यात आला.
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक डी. के. पडेलकर यांनी केले, तर आभार अंकुश कदम यांनी मानले.
